نمایشگردانی یا كیوریتوری مشغله ایست ویژه كه دردو سه دهه اخیر نقشی پررنگ و نتیجه بخش در برگزاری نمایشگاه های آثارهنری- دوسالانه ها و بینال های هنر دارد. یك كیوریتور موفق برای شناساندن هنرمندان – فروش و بازاریابی آثار و نحوه ارایه آنها به بینندگان همچون پلی مطمین عمل میكند.
امروزه این مهارت تبدیل به یك تخصص شده است. كیوریتور با انتخاب آثار هنری تاثیر گذار – قرض گرفتن آثار از موزه ها و نهادها- نوشتن متن برای معرفی آنها و با ایجاد هماهنگی و سازماندهی بین عوامل برگزاری نمایشگاه ها جریان ساز در جامعه هنری معاصر خویش میشود. زیرا امروزه اهمیت نمایشگاههای هنری تبدیل به یك رسانه مهم شده است ومیشود گفت كه متن های مقدمه برای ارایه آنان جز رویكردهای معاصر هستند.
گاه مفاهیم انتخابی كیوریتور كه آثار را زمینه مند میكند از بازتاب رخدادها و دغدغه های جامعه برمیتابد واگر نهادها كیوریتورها را هدایت كنند منجر به سرعت بخشیدن وآسانتر شدن مسیردر پیشبرد اهداف نمایشگاههای هنری میشوند
كیوریتور همچون یك پیغام آور ایده ها را در میابد ارزیابی میكند و برایشان مقاله تهیه میكند- نهادها را میسنجد و ازآنان دعوت به همكاری میكند – دایره اطلاعات و خواندنیهای مرتبط را قوی میكند هزینه های تبلیغات – چاپ كاتالوگها-دعوتنامه ها- حمل و نقل آثار- مسایل اداری و گمركی- نصب روشنایی و هرینه های پپیش بینی نشده را مدیریت و همسو میكند.
یك كیوریتور باید در انتخاب آثار خوش ذوق عمل كند . تنوع و جذابیت بصری را در نظر بگیرد خط محوری موضوع برگزیده را گم نكند چیدمان بلد باشد و تفكر انتقادی نیز داشته باشد.
قبلاهنرمندان مجبور بودند آثارشان رادر گالریهای شخصی و معدود – موزه ها و تالارها ویا در آتلیه شخصی باچیدمانی تكراری و نه چندان مناسب معرفی كنند و یابفروشند. تعداد كیوریتورها اندك بود و بیشتر كلكسیون دارها و موزه دارها روزهایی را برای نمایش آثارهنری هماهنگ میكردند خط محور فكر شده و الگوی سازماندهی شده نداشتند و مفهوم آفریده های هنری درك نشده و مبهم باقی میماند و نمایش بیشتر خنثی و منفعل انجام میگرفت. اگر هنرمندی درسال 1350 خورشیدی چون فریدون آو دست به كیوریتوری میرند آثار هنری جمع آوری میكند و ارایه میدهد ناخودآگاه و ذوقی عمل میكند اما امروزه یك تخصص و رشته ای مجزا بررسی میشود كه نیاز به مطالعه كافی و شناخت روزافرون دارد.
یك نمایشگردان موفق شخصی است مسیولیت پذیر كه در صورت لزوم با كمك و همفكری دستیارانی كه برای خود برمیگزیند به طور همزمان امور مهم را و با توانایی ها و ارزیابیها معرفی و اهداف آثار هنری را به بهترین شكل ممكن میسازد . او باید خوب بنویسد و مطالعه كند سلایق و سطح فكری و اذهان جامعه را بشناسد و لمس كند و درقالبی گویا و موثر معرفی كند.
او گاه میتواند خالقی باشد و با متن هایی كه مینویسد پیوند مفهوم آثار هنری را با مخاطبان به بهترین شكل ممكن سازد.درواقع اومیان مثلث هنرمند- نهاد-سازمانها و مخاطبین در حركت است .
او باید هوشمندانه عمل كند تا بتواند به طور همزمان چند امر مهم را به عهده گیرد داشتن اطلاعات كافی و مهارت نوشتن برای متن ها و مقالات و كاتالوگ های تبلیغاتی از ویژگیهای مهم اوست. او باید هدف هنرمند وروح اثرش را بشناسد و توصیف كند سطح فكر و آرمان جامعه را در نظر بگیرد- روابط اجتماعی و زبان و بیان آن را فرا گیرد روحیه انعطاف پذیر و نقدپذیری را برای روزهای بازدید ارتقا دهد وقابلیت های بازاریابی و تبلیغات كارامد را در این راستا كسب كند.
نویسنده: آرش سلطانعلی
